Ryzyko inwestowania w kryptowaluty ocenisz przede wszystkim przez zmienność ceny, płynność rynku, zabezpieczenia giełdy oraz to, jaką część kapitału możesz stracić bez szkody dla budżetu. Na starcie lepiej działa mała kwota i jasno ustawiony limit straty niż liczenie na szybki zysk.

Kryptowaluty potrafią zmieniać wartość bardzo gwałtownie. Bez prostych zasad łatwo pomylić inwestowanie z grą na emocjach. Liczy się nie tylko sam kurs, ale też miejsce przechowywania środków i sposób działania wybranej platformy.

Patrząc na temat spokojnie, trzeba brać pod uwagę całe ryzyko: od zakupu, przez przechowywanie aktywów, aż po moment sprzedaży.

Jak ocenić ryzyko inwestycyjne przy inwestowaniu w kryptowaluty

Czy urząd skarbowy widzi zakup kryptowalut

Urząd skarbowy może ustalić zakup kryptowalut, bo transakcje na publicznym blockchainie zostają w sieci bez centralnej kontroli. Każdy węzeł może sprawdzać operacje i dopisywać bloki bez pozwolenia. Blockchain to rozproszona baza danych z blokami połączonymi kryptograficznie, więc przelew bywa widoczny nawet wtedy, gdy nazwa właściciela portfela nie pojawia się wprost w łańcuchu.

Przy giełdzie ślad zostaje nie tylko w blockchainie, ale też w danych konta i historii zasilenia. Dla sieci Ethereum dochodzą smart kontrakty wykonywane na Ethereum Virtual Machine, zwykle pisane w Solidity lub Vyper. Część ruchu środków można prześledzić krok po kroku, jeśli operator albo analiza łańcucha połączą adres z konkretną osobą. Jeśli chcesz lepiej rozumieć te pojęcia, pomocny będzie słownik pojęć blockchain i kryptowalut dla początkujących.^[1]

Dla początkujących ważne jest coś jeszcze: kryptowaluty nie są anonimowe w takim sensie, jak często się zakłada. Im więcej elementów przechodzi przez publiczny blockchain i platformy z weryfikacją użytkownika, tym łatwiej połączyć transakcję z podatnikiem.

Mechanizmy kryptowalut i zmienność rynku jako źródło ryzyka

• Jakie jest ryzyko inwestowania w kryptowaluty

  Bitcoin, uruchomiony w 2009 roku, był pierwszą zdecentralizowaną kryptowalutą opartą na blockchainie i działa w modelu peer-to-peer bez pośredników. Cena kryptowalut zależy głównie od podaży i popytu, a nie od wyników firmy czy odsetek.

  • Wycena zależy od nastroju rynku. Gdy rośnie zainteresowanie, cena potrafi odjechać od poziomów znanych z klasycznych instrumentów finansowych.
  • Brak zabezpieczenia zwiększa niepewność. W przypadku bitcoina nie ma firmy generującej zysk ani kuponu jak w obligacjach, więc rynek wycenia głównie przekonanie innych uczestników.
  • Początkujący często mylą ruch ceny z jakością projektu. Ten problem łączy się z błędami opisanymi w najczęstszych błędach przy inwestowaniu w kryptowaluty.

• Jak ryzykowne jest inwestowanie w kryptowaluty

  Kryptowaluty są zwykle bardziej ryzykowne niż aktywa tradycyjne. Akcje i obligacje mają punkt odniesienia w zyskach, długu albo polityce pieniężnej, a kryptowaluty często żyją głównie oczekiwaniem rynku.

  • Zmiana sentymentu potrafi obrócić trend bardzo szybko. Jeśli zainteresowanie kryptowalutami słabnie, spadek wartości może być gwałtowny, bo rynek nie ma twardego hamulca w postaci fundamentów.
  • Psychologia inwestowania mocno podbija ryzyko. Strach przed przegapieniem wzrostu i panika przy spadku prowadzą do decyzji, które dla początkującego bywają kosztowniejsze niż sam koszt wejścia.
  • Porównanie z aktywami tradycyjnymi pomaga ustawić oczekiwania. Jeśli chcesz ocenić, ile ryzyka bierzesz na siebie wobec możliwego zysku, rozwija to osobny poradnik o ryzyku inwestycyjnym i potencjalnym zysku.
  • Skala zaangażowania zmienia profil inwestycji. Dla początkującego różnica między małym udziałem kryptowalut w portfelu a dużą ekspozycją jest kluczowa dla poziomu ryzyka.

Na rynku kryptowalut nie ma tradycyjnych zabezpieczeń, a wahania ceny potrafią zmienić wynik inwestycji szybciej, niż zdążysz złożyć kolejne zlecenie.

Zabezpieczenia depozytów użytkowników na giełdach kryptowalut

Najczęstsze zagrożenia i ryzyka na giełdach kryptowalut

Thodex w Turcji pokazał, że ryzyko nie kończy się na kursie. Jedno konto, jeden błąd i dostęp do środków może zniknąć z dnia na dzień.

1. Błąd polega na trzymaniu całego salda na jednej giełdzie. Giełda jest tylko pośrednikiem handlowym, więc awaria, blokada wypłat albo upadek platformy uderza bezpośrednio w depozyty użytkowników. Przypadek Thodex w Turcji pokazuje, że czasem kończy się to nagłą utratą dostępu do środków. Trzymaj na giełdzie tylko kwotę potrzebną do bieżących transakcji, resztę przenoś do własnego portfela. Jeśli kupujesz co miesiąc za 2 000 zł, nie zostawiaj na platformie 20 000 zł „na wszelki wypadek”.

   Najczęstsze błędy przy takim podejściu opisuje też osobny poradnik o błędach początkujących inwestorów.

   ^[2]

2. Błąd zaczyna się od kliknięcia w link z wiadomości albo reklamy. Phishing polega na wyłudzeniu danych przez fałszywe strony, a depozyty użytkowników są wtedy zagrożone natychmiast po przejęciu konta. Wchodź na giełdę z zapisanego adresu, sprawdzaj domenę znak po znaku i włącz dodatkowe potwierdzenie logowania. Fałszywa strona z literą zamienioną na podobny znak może wyglądać identycznie jak prawdziwa, ale przejmie login i hasło w kilka sekund.

3. Błąd polega na kupowaniu tokenów bez zrozumienia, jak działa ich sieć. Blockchainy różnią się mechanizmem działania, więc ryzyko techniczne też jest inne; Bitcoin koryguje trudność kopania co 2016 bloków (ok. 2 tygodnie), a Ethereum ma czas bloku 12–14 sekund. Sprawdzaj, czy projekt opiera się na proof-of-work, delegated proof of stake czy smart kontraktach, zamiast oceniać go tylko po nazwie i kursie. Przy DPoS liczba osób zatwierdzających bloki jest ograniczona — EOS ma 21 block producers, Lisk 101 delegatów, a Tron 27 super representatives, więc poziom decentralizacji nie jest taki sam w każdej sieci.

   Jeśli chcesz uporządkować pojęcia techniczne, przyda się słownik pojęć blockchain i kryptowalut dla początkujących.

   ^[4][3]

4. Błąd polega na traktowaniu smart kontraktu jak gwarancji bezpieczeństwa. Smart kontrakt to kod wykonywany automatycznie po spełnieniu warunków if-then, bez weryfikacji przez stronę trzecią, więc błąd w kodzie działa równie automatycznie jak poprawna funkcja. Sprawdzaj audyt, historię projektu i to, czy rozwiązanie jest częścią DeFi, które jako hasło zaczęło się upowszechniać w latach 2018–2019 jako alternatywa dla CeFi. Jeśli kontrakt źle zapisuje reguły wypłaty, środki mogą zostać zablokowane albo wypłacone nie tak, jak zakładał użytkownik.

   ^[5]

5. Błąd pojawia się wtedy, gdy uznajesz popularną platformę za równie bezpieczną jak inną tylko dlatego, że ma dużą bazę użytkowników. Sama liczba klientów nie chroni przed atakiem, błędem operacyjnym ani nagłą utratą płynności. Porównuj giełdy pod kątem historii incydentów, zasad wypłat i sposobu trzymania środków, a nie tylko opłat. Jeśli dwie platformy oferują ten sam handel, ale jedna wymaga dodatkowego potwierdzenia każdej wypłaty, różnica bezpieczeństwa jest większa niż różnica o 0,1% prowizji.

   Szersze spojrzenie na relację między ryzykiem a zyskiem znajdziesz w poradniku o ryzyku inwestycyjnym i potencjalnym zysku.

Źródła

1. https://docs.solidity.org/en/latest/introduction-to-smart-contracts.html
2. https://dailysabah.com/business/finance/2b-crypto-scam-turkish-exchange-thodex-goes-silent-sparks-user-outcry
3. https://en.bitcoin.it/wiki/Protocol_rules
4. https://developers.tron.network/v4.1.1/docs/super-representatives-1
5. https://coinmarketcap.com/alexandria/article/what-is-decentralized-finance/